BAAHIDA LOO QABO MAAMUL GOBOLEEDKA BANADIR W.Q Eng. Muse Abdulle Daily88mey@hotmail.com

Dagaaladii sokeeye ee wadanka ka dhacayna waxaa ku baaba'ay Somaliya guud ahaan, gaar ahaan magaalada Mugadishu, waxaana gebi ahaan burburay ama dad shaqsiyaada gacanta u galay ilihii dhaqaalaha sida: (diyaaradihii, maraakiibtii, warshadihii yaryaraa, dukaamadii farshaxanka, doomihii kaluumeysiga, qalabkii beeraha iyo beerihii dowlada iwm). Waxaa iyana burbur aada loo geystay kaabayaashii dhaqaalaha sida: (garoomadii diyaaradaha, dekadii weyneyd ee Xamar, wadooyinkii, ceelashii biyiha, Xoogii korontada iyo buundooyinkii iwm).

Waxaa hadaba cadaana in Somaliya ka burburtay dhinac kasta maadaama waxwalba oo dalkaasi lahaa yaaleen inta badan caasimada. Dadweyne aad u fara badana waxaa laga barakiciyay guryahoodii, hantidoodiina waa laga xilwareejiyay. Waxaana soo baxay erayo ay ka mid yihiin "ANAA XOREYSTAY" ama "ANAA QABSADAY" waana erayo xaq duudsi ah oo hantida ummada lagu xalaaleysanayo.

Dagaaladii dowladii Siyaad Bare lagu riday gaar ahaan kii USC-du wuxu lahaa ujeedo qarsoon oo dadka qaar wateen, arrintaas ayaana loo aaneeyaa foolxumadii ka dhacday magaalada mugdisho kadib dhicitaankii dowladii Mahamed Siyad iyo weliba xaalada qalafsan oo manta ka jirta.

Guud ahaan ummada Soomaaliyeed waxaa laga xayubiyay madaxbananidii, qaranimadii iyo xoriyadii shaqsiga, dadka reer mugdisho haba ugu badnadeene. Haddaba waxa fajaciso ku noqotay shacabka Soomaaliyeed in dhibaatada intaa la'eg aysan geysan cadow shisheeye oo dalka ku soo duulay, balse loo adeegsaday dad Soomaaliyeed oo aan garan Karin dhibaatada ay geysanayaan inta ay la'egtahay iyo miraha ka dhalan kara ficiladooda arxan li'ida ku dhisan.

Dhibaatooyinka joogtada ku noqday dadka reer banaadir oo ay meelna uga baxsan waayeen waxaa ka mida: dilka aan loo meel dayin, dhaca joogtada ah, jidgooyada meelkasta taal iyo dhaawaca iyo dhimashada kaga timaad hardamka loogu jiro gacan ku heynta deegaanadooda, oo aad moodid in ay marti ka sii noqonayaan maalinba maalinta ka danbeysa.

Bushoweynta banaadir oo sharci ku noolka ahina waxay ka quusteen nolosha guud ahaan mar haddii deegaankoodi yahay goob dagaal joogta ah ka jiro, iyadoo hubka noocyadiisa kala duwan loo adeegsado magaalada dhexdeeda, xirfad iyo camalna ay noqdeen dhac iyo jidgooyo, waxbarasho iyo caafimaadna iyaga warkooda daa.

Reer Banadirna waa ku dulman yihiin deegaanadooda wax xushmad iyo sharaf ahna kuma heystan, waana la iman waayeen xoog ama xeelad lagu furdaamiyo xaalada guracan ee ka jirta deegaanadooda mudadii 16ka sanno aheyd ee la soo dhaafay.

Waxaa iyana ayaan daro ah in dhibaato joogta ah oo aan ka liidan tan lagu haayo ay dhexdooda ka jirto, mararka qaarna dadweynuhu kala garan waayaan kii deegaanka u dhashay iyo kii socodka ku yimid dhaqankooda oo isku mida awgeed.

Arrimahaas aan hor ku soo xusay iyo kuwo kale oo aan haleeli waayay awgood waxa deegaanka reer Banadir ka muuqda dayac iyo habacsanaan aad u baaxad weyn oo aan indhaha laga qarsan Karin. Taas ayaana soo dedejineysa baahida loo qabo in sida ugu dhaqsiyaha badan loogu guntado maamul suga nabadgelyada, dadka deegaankuna ku mideysan yihiin oo ka hana qaada deegaanka banadirta cusub. Waxaan qabaa in la soo gaaray waqtigii ay u istaagi lahaayeen waxgaradku meelmarinta himilooyinka kor ku soo xusan.

Waxaa xusid mudan in aayo ka talinta ummad walba ay tahay waajib saaran dadkooda waxgaradka ah. Bulsh walba oo aduunka saarana waxay xaq u leedahay iney ku noolaato nabad, xasilooni iyo madaxbannaani buuxda, reer Banadirna kama duwana. Waxaa ila haboon in wado kasta loo maro meel marinta Banadir State.

Xadaarada iyo Wadaniyada oo ku weyn awgeed reer banadir waxay quud-dareynayeen in xaaladu isbedeli doonto oo mar uun dowlad Soomaaliyeed oo ammaanka hanata la heli doono, hayeeshee isku day badan oo lagu wadey in lagu unko dowlad dhexe ayaa lagu guuldareystay. Waxaadna moodaa in dadka Soomaaliyeed badanaa ka tashadeen dowlad dhexe oo ay ku tiirsanaadaan, dadkoodana waxay u abuureen maamul goboleedyo, nolosha dadka guud ahaan wax ka qabta.
Haddaba waxaa muuqata in arinku yahay "NIN WALBOW MADAXAAGA MEYRAX KU DUUBO" oo cidwalba u istaagtay sidii ay dadkeeda iyo deegaankooda maamul nabadgelyada dammaanad qaada uga curin lahayd.

Waxaa haddaba in leysweydiiyo mudan: Muddo intee la'eg ayaa dadweynuhu xaaladan ku sii jiri karaan? Yaase laga sugaa in ay xaalada nololeed ee reer Banadir wax ka bedelaan? Waxay ila tahay in jawaabaha su'aalahaani caddan yihiin, runtuna waa in xaalada maanta Mugadishu taal tahay "CIDNA UMMA MAQNA CEELNA UMAA QODNA" waxaana lagama maarmaan ah in dadka deegaanka u dhashay oo dhibaatada ummada heysataa dhibeyso u istaagaan ka samatabixinta masiibada dabada dheeraatay ee ku habsatay Banadir.

Waxaan aaminsanahay in waqtigu uu haboonyahay, xaaladuna ay saamaxeyso, Banadir state-na uu mudan yahay ku dhawaaqid iyo dhaqan gelin.

Wabilaahi Towfiiq

home - objectives - about us - history